Afrika sukuk piyasasının yaklaşık yarısı Mısır’ın elinde
Fitch Ratings’e göre Afrika’da sukuk piyasası büyümeye devam ederken, Mısır tek başına kıtadaki sukuk ihraçlarının yüzde 48’ini gerçekleştirerek pazarın lideri konumuna yükseldi.
Afrika’nın toplam sukuk hacmi Ağustos 2026 itibarıyla 7 milyar doların üzerine çıkarken, piyasa küresel sukuk hacminin hâlâ yüzde 1’inden daha azını oluşturuyor.
Fitch Ratings’in değerlendirmesine göre sukuk, Afrika ülkeleri açısından geleneksel borçlanma araçlarına alternatif bir finansman kaynağı olarak öne çıkmaya başladı.
Bununla birlikte, kıtadaki sukuk piyasasının gelişimini sınırlayan en önemli unsurlar arasında düzenleyici altyapının yetersizliği, yerel İslami finans kurumlarının sınırlı büyüklüğü ve borç sermaye piyasalarının yeterince gelişmemiş olması bulunuyor.
Afrika sukuk piyasasında Mısır ve Nijerya öne çıkıyor
Ağustos 2026 itibarıyla Afrika’da ihraç edilen sukukların yüzde 48’i Mısır’a ait. Mısır’ı yüzde 26 ile Nijerya, yüzde 15 ile Güney Afrika ve yüzde 7 ile Benin takip ediyor.
Fitch verilerine göre, 2026 yılında şimdiye kadar yaklaşık 1 milyar dolar tutarında Afrika sukuku ihraç edildi. Bu tutarın önemli bölümü Mısır ve Benin tarafından gerçekleştirildi. 2025 yılının tamamında ise Afrika’daki sukuk ihraçları 3,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmişti.
Afrika’nın toplam borç sermaye piyasası ise yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık bir büyüklüğe ulaşıyor. Bu piyasanın yüzde 39’u Güney Afrika, yüzde 18’i Mısır ve yüzde 9’u Nijerya kaynaklı olurken, piyasanın büyük bölümünü geleneksel tahviller oluşturuyor. Sukukun payı ise yüzde 1’in altında kalıyor.
Mısır düzenli dolar sukuku ihraç eden ülkeler arasına girdi
Mısır, 2023 yılında ilk ABD doları cinsinden devlet sukukunu ihraç ederken, sonrasında düzenleyici reformlar ve Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ülkeleriyle gelişen ilişkilerin etkisiyle uluslararası sukuk piyasasında düzenli bir ihraççı haline geldi.
Ülke, 2025 yılında ilk yerel para birimi sukukunu da ihraç etti ve 2026’nın ilk yarısında yerel para cinsinden sukuk ihraçlarını sürdürdü.
Bu gelişmenin, bankacılık sistemi varlıklarının yaklaşık yüzde 5’ini elinde bulunduran Mısır’daki İslami bankaların şeriata uygun yatırım araçlarına yönelik talebini karşılamaya katkı sağladığı belirtiliyor.
Fitch, Mısır’ın genel devlet borcunun 2027 mali yılı sonunda GSYH’nin yüzde 77’sine gerilemesini bekliyor. Bu gelişmenin, önümüzdeki dönemde devletin sukuk arzını da etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Nijerya’da sukuk piyasası derinleşiyor
Nijerya ise 2017 yılından bu yana naira cinsinden devlet sukukları ihraç ediyor. Ülkede Mayıs 2025’te gerçekleştirilen sukuk ihracı yaklaşık 7 kat talep gördü.
Nijerya’nın görece gelişmiş ve likit bir iç borç piyasasına sahip olması, sukuk piyasasının gelişimini destekleyen unsurlar arasında bulunuyor. Ülkedeki bankaların yüksek likiditeye sahip olması ve devlet tahvilleri ile sukuklara yönelik güçlü talebi de piyasayı destekliyor.
Nijerya parlamentosu ayrıca Ekim 2025’te hükümete uluslararası piyasalardan 2,85 milyar dolara kadar borçlanma imkanı sağlayan planı onayladı. Bu plan kapsamında ülkenin ilk ABD doları cinsinden devlet sukukunun da ihraç edilmesi öngörülüyor.
Güney Afrika yerel sermaye piyasası avantajını kullanıyor
Güney Afrika, Afrika’da sukuk piyasasının gelişiminde öne çıkan bir diğer ülke konumunda. Ülke 2014 yılında ilk ABD doları cinsinden sukukunu ihraç ederken, 2023 yılında yerel para birimi rand cinsinden sukuk ihracını da gerçekleştirdi.
Güney Afrika’nın şeriata uyumlu yatırım fonları sektörü, 2026’nın ilk yedi ayında 6 milyar doların üzerinde varlık büyüklüğüne ulaşarak Afrika’nın en büyük İslami fon piyasası oldu.
Fitch’e göre ülkenin derin yerel sermaye piyasaları ve büyük varlık yönetimi sektörü sukuk piyasası açısından önemli bir avantaj sağlıyor.
Benin’den 500 milyon dolarlık sukuk
Benin de 2026 yılında 500 milyon dolar tutarında devlet sukuku ihraç ederek Afrika sukuk piyasasına giriş yaptı. İhraç, Körfez ülkelerinden gelen yatırımcıların da ilgisiyle 8 katın üzerinde talep gördü.
Cezayir ise ocak ayında ilk devlet sukukunu piyasaya sürdüğünü duyurdu. Böylece Afrika’da sukuk piyasasının coğrafi kapsamının da genişlediği görülüyor.
Derecelendirilen Afrika sukuklarının tamamı spekülatif seviyede
Fitch, 2026’nın ilk yarısı sonunda piyasada bulunan yaklaşık 3,7 milyar dolarlık Afrika sukukunu derecelendirdi. Derecelendirilen sukukların tamamı spekülatif seviyede bulunurken, bunların yaklaşık yüzde 67’si ‘B’, yüzde 33’ü ise ‘BB’ notuna sahip.
Derecelendirilen ‘B’ seviyesindeki sukukların tamamı Mısır’a, ‘BB’ seviyesindeki sukukların tamamı ise Güney Afrika’ya ait. Fitch, derecelendirilen ihraççıların tamamının görünümünü “İstikrarlı” olarak belirtiyor. Ayrıca bugüne kadar derecelendirilen Afrika sukuklarının hiçbirinde temerrüt yaşanmadığı belirtiliyor.
Sukuk, Afrika için alternatif finansman kanalı oluşturabilir
Fitch’e göre Afrika sukuk piyasasının önündeki temel sorunlardan biri, kıta ülkelerinin büyük bölümünde sukuka yönelik yeterli düzenleyici mekanizmaların bulunmaması. Bunun yanında, sukuk yatırımcıları ve ihraççıları açısından önemli rol oynayan yerel İslami finans kuruluşlarının birçok ülkede küçük ölçekli olması veya hiç bulunmaması piyasayı sınırlandırıyor.
Buna karşın sukuk, Afrika ülkelerinin finansman kaynaklarını çeşitlendirmesi ve GCC ülkeleri, Afrika’daki İslami bankalar, şeriata uyumlu yatırım fonları ve çok taraflı kuruluşlardan yeni yatırım çekmesi açısından önemli bir araç olarak değerlendiriliyor.
Fitch’in verileri, Afrika sukuk piyasasının henüz küresel piyasada küçük bir paya sahip olduğunu gösterse de Mısır, Nijerya, Güney Afrika ve Benin’deki gelişmeler, kıtada sukukun alternatif bir finansman aracı olarak giderek daha fazla kullanılmaya başladığına işaret ediyor.
