Yapay zekanın işlem gücü KOBİ ve girişimlere “Herkes İçin GPU” ile açılacak
Türkiye, yapay zeka geliştiren girişimler, KOBİ’ler ve araştırmacıların yüksek maliyetli hesaplama altyapısına erişimini kolaylaştırmak amacıyla “Herkes İçin GPU” programını hayata geçirecek.
Türkiye, yapay zeka ekosisteminin gelişimini hızlandırmak ve özellikle küçük ölçekli şirketlerin yüksek işlem gücü gerektiren yapay zeka teknolojilerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla yeni bir hesaplama altyapısı programı başlatacak.
2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda uygulanacak “Herkes İçin GPU Programı”, girişimler, KOBİ’ler ve araştırmacıların yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için ihtiyaç duyduğu yüksek performanslı hesaplama kapasitesini daha erişilebilir hale getirmeyi hedefliyor.
Program, yüksek maliyetli GPU altyapısına erişimde özellikle erken aşamadaki girişimler ve küçük işletmelerin yaşadığı finansal ve teknik zorlukların azaltılmasına odaklanacak.
Ulusal hesaplama kapasitesi tek çatı altında toplanacak
Ulusal Yapay Zeka Araştırma Kaynağı Programı olarak uygulanacak “Herkes İçin GPU” kapsamında, farklı kaynaklarda bulunan hesaplama kapasitelerinin ortak bir yapı üzerinden kullanıma sunulması planlanıyor.
Bu kapsamda;
- Akredite yerli veri merkezleri,
- TÜBİTAK ULAKBİM bünyesindeki Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA),
- Ulusal yüksek başarımlı hesaplama altyapıları,
- Ulusal Hesaplama Portföyü’ndeki mevcut kapasite
tek çatı altında birleştirilecek.
Böylece girişimcilerin ve araştırmacıların farklı altyapı sağlayıcılarıyla ayrı ayrı çalışmak yerine ortak bir sistem üzerinden hesaplama kaynaklarına erişebilmesi amaçlanıyor.
Yapay zeka modellerinin eğitim ve çıkarım süreçlerinde kullanılan işlem gücü ise “GPU-saat” kredileri üzerinden kullanıcılara tahsis edilecek.
Bu model sayesinde kullanıcıların ihtiyaç duydukları hesaplama kapasitesini kullanım miktarına göre planlayabilmeleri ve kaynaklara daha öngörülebilir koşullarda erişebilmeleri hedefleniyor.
İlk aşamada 2 milyon GPU-saat kapasite sağlanacak
Programın ilk çağrısının 6 ay içinde açılması planlanıyor.
İlk aşamada en az 5 akredite yerli veri merkeziyle kapasite sözleşmesi imzalanması ve araştırmacılar, girişimler ve KOBİ’lere yıllık en az 2 milyon GPU-saat hesaplama kredisi tahsis edilmesi hedefleniyor.
Tahsis edilecek kapasitenin en az yüzde 40’ının teknogirişimlere ayrılması öngörülüyor.
Programın ölçeğinin önümüzdeki dönemde önemli ölçüde büyütülmesi planlanırken, yıllık toplam hesaplama tahsisinin 2028 sonuna kadar en az 20 milyon GPU-saate çıkarılması hedefleniyor.
Bu artışla birlikte Türkiye’de yapay zeka geliştiren şirketlerin ve araştırmacıların ihtiyaç duyduğu hesaplama altyapısına daha geniş ölçekte erişebilmesi amaçlanıyor.
Eğitim ve çıkarım için farklı kredi modelleri oluşturulacak
Program yalnızca yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılan işlem gücünü kapsamayacak. Model eğitimi ve çıkarım süreçleri için farklı kredi paketleri hazırlanacak.
Yapay zeka geliştirme alanında belirli yetkinlikleri gösteren kullanıcılara ise birim kullanım, yani token kredileri dahil olmak üzere esnek erişim modelleri sunulması planlanıyor.
Böylece farklı büyüklükteki girişimlerin ve araştırma projelerinin ihtiyaçlarına göre değişen hesaplama modellerinden yararlanabilmesi hedefleniyor.
GPU desteğinin yanında yazılım ve mentörlük de sağlanacak
Programın önemli unsurlarından biri de hesaplama kapasitesinin tek başına sunulmaması olacak.
Uygun görülen girişim ve KOBİ’lere GPU-saat kredilerinin yanı sıra yazılım, bulut ve donanım desteklerinin paket halinde verilmesi planlanıyor.
Bu paketlerde teknik danışmanlık ve mentörlük hizmetleri de yer alacak.
Ayrıca oluşturulacak hizmet kataloğu yalnızca ham GPU kapasitesiyle sınırlı tutulmayacak. Akredite hizmet sağlayıcıların model barındırma ve çıkarım hizmetleri de katalog kapsamında kullanıcılara sunulacak.
Bu yaklaşım, özellikle kendi yapay zeka altyapısını kuracak teknik ve finansal kapasitesi bulunmayan KOBİ ve girişimlerin mevcut kaynaklardan daha kolay yararlanmasına imkan sağlayacak.
Girişim, KOBİ, akademi ve kamu için ayrı erişim modelleri
Program kapsamında farklı kullanıcı gruplarının ihtiyaçlarına göre ayrı erişim pencereleri ve tahsis kotaları oluşturulacak.
Bu kapsamda;
- Yapay zeka girişimleri,
- KOBİ’ler,
- Üniversitelerdeki araştırmacılar,
- Kamu projeleri
için farklı erişim mekanizmalarının uygulanması planlanıyor.
Böylece kaynakların yalnızca büyük şirketler tarafından kullanılmasının önüne geçilerek, Türkiye’nin yapay zeka ekosisteminin daha geniş bir kullanıcı tabanına yayılması amaçlanıyor.
Veri merkezlerinde güvenlik ve enerji verimliliği şartı
Programa dahil olacak veri merkezlerinde yalnızca hesaplama kapasitesi dikkate alınmayacak.
Akreditasyon sürecinde enerji verimliliği, veri güvenliği, hizmet sürekliliği ve fikri mülkiyet haklarının korunması gibi kriterler aranacak.
Özellikle kullanıcıların geliştirdiği modeller, kullandığı veriler ve oluşturduğu kodların fikri mülkiyet haklarının korunması programın temel kriterleri arasında bulunacak.
Bu sayede hesaplama altyapısının yaygınlaştırılmasının yanında, yapay zeka geliştirme süreçlerinde veri ve fikri mülkiyet güvenliğinin de korunması hedefleniyor.
Kamu projelerinde ortak hesaplama altyapısı kullanılacak
Program kapsamında kamu kurumlarının yapay zeka projeleri için birbirinden bağımsız donanım yatırımları gerçekleştirmesi yerine, öncelikle ortak hesaplama kapasitesinden yararlanması teşvik edilecek.
Bu yaklaşımın, kamu kaynaklarının daha etkin kullanılması ve mevcut hesaplama altyapısının kapasite kullanım oranlarının artırılması açısından önem taşıması bekleniyor.
“Herkes İçin GPU” programı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından yürütülecek.
Programın yaygınlaşmasıyla birlikte Türkiye’nin yapay zeka alanında yalnızca model ve uygulama geliştiren şirketlerin sayısını artırması değil, aynı zamanda bu şirketlerin ihtiyaç duyduğu yerli ve erişilebilir yüksek başarımlı hesaplama altyapısının güçlendirilmesi hedefleniyor.
