Bölgelerin kalkınma verileri tek portalda birleşiyor
Türkiye, bölgesel kalkınma politikalarının daha etkin yürütülmesi amacıyla il ve ilçe düzeyindeki verileri tek bir platformda toplayacak.
Yıl sonuna kadar tamamlanması planlanan Bölgesel Veri Portalı; kamu, özel sektör, akademisyenler ve araştırmacılar için kapsamlı bir bölgesel veri kaynağı olacak.
Türkiye’nin bölgesel kalkınma politikalarında veri odaklı karar alma yaklaşımını güçlendirmeye yönelik çalışmalar hız kazanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında hazırlanan Bölgesel Veri Portalı’nın yıl sonuna kadar tamamlanarak kamuoyunun kullanımına açılması planlanıyor.
Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen portal ile Türkiye’nin il ve ilçe düzeyindeki çok sayıda yerel verisinin tek bir dijital platform üzerinden erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
Portalda istihdam, ihracat, üretim, sağlık, eğitim, kültür ve turizm başta olmak üzere farklı alanlardaki bölgesel istatistikler bir araya getirilecek. Bakanlık ve Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünün verilerinin yanı sıra farklı kamu kurumlarından sağlanan verilerin de sisteme dahil edilmesi öngörülüyor.
Böylece kullanıcıların farklı kurum ve platformlarda bulunan verilere ayrı ayrı ulaşmak yerine, bölgesel kalkınmaya ilişkin göstergeleri tek bir merkez üzerinden inceleyebilmesi sağlanacak.
Bölgesel karar alma süreçlerinde veri dönemi
Bölgesel Veri Portalı’nın yalnızca istatistiklerin yayımlandığı bir platform olması değil, aynı zamanda bölgesel analiz ve karar alma süreçlerini destekleyen bir araç olarak kullanılması amaçlanıyor.
Kamu kurumlarının yanı sıra araştırmacılar, akademisyenler ve özel sektör temsilcileri de portal üzerinden bölgesel karşılaştırmalar ve analizler gerçekleştirebilecek. Bu sayede yatırım kararlarından kamu politikalarının oluşturulmasına kadar farklı alanlarda bölgesel verilerden daha etkin yararlanılması bekleniyor.
Çalışmanın, özellikle bölgelerin ekonomik ve sosyal gelişmişlik düzeylerinin daha ayrıntılı şekilde izlenmesine ve kalkınma politikalarının yerel ihtiyaçlara göre şekillendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Bölgelerin ekonomik potansiyeli analiz edilecek
Bölgesel kalkınma çalışmalarının bir diğer önemli ayağını Ekonomik Kompleksite ve Ürün Uzayı Analizi oluşturuyor.
Bu analizlerle bölgelerin mevcut üretim yapıları, sahip oldukları yetkinlikler ve yeni ürünlere yönelme potansiyelleri ortaya konulacak. Elde edilen sonuçların internet üzerinden yayımlanmasıyla bölgelerin hangi alanlarda rekabet avantajına sahip olduğunun daha görünür hale getirilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi’nin (BGUS) uygulanmasını takip etmek amacıyla geliştirilen izleme sistemi de kullanıma açılacak. Sistem üzerinden bölgesel gelişme politikalarının uygulanma durumu izlenecek ve ara dönem izleme raporu hazırlanacak.
Biyolojik kaynaklardan yüksek katma değer hedefi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının gündemindeki çalışmalardan biri de bölgelerin sahip olduğu biyolojik kaynakların daha yüksek ekonomik değere dönüştürülmesine yönelik “Hammaddeden Yüksek Katma Değere Biyorafineri Yol Haritası”.
Biyorafineri yaklaşımı kapsamında biyolojik hammaddelerin ve üretim artıklarının ileri teknolojiler kullanılarak biyobazlı kimyasallar, malzemeler, yakıtlar, enerji ve diğer yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi hedefleniyor.
Bu çalışmayla bölgelerde bulunan hammaddelerin yalnızca temel ürün olarak değerlendirilmesi yerine, ileri işleme teknolojileri sayesinde daha yüksek katma değer oluşturabilecek alanların belirlenmesi amaçlanıyor.
Kırsal bölgeler için saha çalışmaları sürüyor
Kırsal yerleşimlerin mevcut durumunun ve ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik Yer-Sis İkinci Faz Geliştirme Projesi kapsamında yürütülen pilot uygulamanın da yıl sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
Pilot uygulamadan elde edilecek sonuçlar doğrultusunda saha çalışma raporu hazırlanacak. Böylece kırsal yerleşimlerin ihtiyaçlarının daha sistematik biçimde ortaya konulması ve bölgesel politika tasarımında bu verilerden yararlanılması hedefleniyor.
Öte yandan organize sanayi bölgelerinin demir yolu iltisak hattı taleplerine yönelik analizler de devam ediyor. Analizlerin tamamlanmasının ardından öncelikli bağlantı hatlarının belirlenmesi ve bu hatlar için fizibilite çalışmalarının yapılması öngörülüyor.
Bölge Kalkınma İdareleri Elektronik Proje İzleme Sistemi’nin geliştirilmesiyle de bölge kalkınma idarelerinin izleme, değerlendirme ve kurumsal kapasite süreçlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Kalkınma ajanslarında 2040 vizyonu
Kalkınma ajanslarının uzun vadeli dönüşümüne yönelik çalışmalar da yılın ikinci yarısında devam edecek.
“UFUK 2040: Kalkınma Ajansları Gelecek Çalıştayları” kapsamında hazırlanacak eylem planlarıyla kalkınma ajanslarının 2040 yılına yönelik vizyonunun ve yol haritasının oluşturulması hedefleniyor.
Bu dönüşümün önemli başlıklarından biri ise yapay zekanın bölgesel kalkınma süreçlerine daha fazla dahil edilmesi olacak.
“Kalkınma Ajanslarını Yapay Zeka Destekli Bölgesel Kalkınma Ekosistemine Dönüştürmek” vizyonu doğrultusunda yürütülecek çalışmalarla, veri analizi, karar destek mekanizmaları ve bölgesel politika geliştirme süreçlerinde yapay zeka teknolojilerinden daha etkin yararlanılması amaçlanıyor.
Öte yandan Sosyal Gelişmeyi Destekleme, Cazibe Merkezlerini Destekleme, Üreten Şehirler ile Kurumsal Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Destek programları kapsamındaki projelerin değerlendirme süreçleri tamamlanacak.
Destek almaya hak kazanan projeler için izleme ziyaretleri gerçekleştirilecek ve gerekli kaynak aktarımları yapılacak.
Bölgesel Veri Portalı’nın devreye alınmasıyla birlikte Türkiye’nin bölgesel kalkınma politikalarında veri toplama, analiz etme ve karar alma süreçlerinin daha bütünleşik bir yapıya kavuşması bekleniyor.
