İslam Kalkınma Bankası, iklim finansmanında payını artırıyor
İslam Kalkınma Bankası (IsDB) dahil çok taraflı kalkınma bankalarının (MDB) iklim finansmanı, 2025 yılında yüzde 19 artarak 163 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı.
Düşük ve orta gelirli ülkelere sağlanan iklim finansmanı ise yüzde 21 artışla 103 milyar dolara yükseldi.
Çok taraflı kalkınma bankalarının 2025 yılı iklim finansmanına ilişkin ortak raporu yayımlandı.
Rapora göre MDB’ler, iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması ve ekonomilerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla finansmanlarını önemli ölçüde artırdı.
Düşük ve orta gelirli ülkelere 103 milyar dolar
MDB’lerin düşük ve orta gelirli ülkelere sağladığı iklim finansmanı, 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 21 artarak 103 milyar dolara ulaştı.
Bu finansmanın 68 milyar doları iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına, 35 milyar doları ise uyum ve dayanıklılık yatırımlarına yönlendirildi.
Özellikle uyum finansmanındaki yüzde 31’lik artış dikkat çekti. Risk azaltmaya yönelik finansman ise yüzde 16 artarak 68 milyar dolara yükseldi.
IsDB’den 2,4 milyar dolarlık iklim finansmanı
Raporda İslam Kalkınma Bankası’nın (IsDB) iklim finansmanındaki performansı da öne çıktı.
IsDB Operasyonlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Dr. Rami Ahmad, bankanın 2025 yılında toplam onaylarının yüzde 42’sine karşılık gelen 2,4 milyar dolarlık iklim finansmanı sağladığını belirtti. Bu tutarın 1,4 milyar doları iklim değişikliğine uyum ve dayanıklılık yatırımlarına ayrıldı.
Ahmad, önümüzdeki dönemde temiz enerji ve enerji güvenliği, sürdürülebilir ulaşım, su güvenliği ve dayanıklı şehirler başta olmak üzere altyapı yatırımlarının artırılacağını ifade etti.
Özel sektör finansmanı da seferber ediliyor
Çok taraflı kalkınma bankalarının iklim finansmanı yalnızca doğrudan sağlanan kaynaklarla sınırlı kalmadı. Düşük ve orta gelirli ülkelerde özel sektörden 35 milyar dolarlık finansman seferber edildi.
Yüksek gelirli ülkelerde ise MDB’lerin iklim finansmanı 60 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu tutarın 53 milyar doları iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına, 7 milyar doları ise uyum yatırımlarına yönlendirildi. Bu ülkelerde özel sektörden seferber edilen finansman ise 80 milyar dolara ulaştı.
2030 iklim finansmanı hedefleri izleniyor
2025 sonuçlarının, MDB’lerin COP29’da açıkladıkları 2030 iklim finansmanı hedefleri doğrultusunda ilerlediğini gösterdiği belirtildi.
MDB’ler, 2030 yılına kadar düşük ve orta gelirli ülkelere yıllık 120 milyar dolarlık iklim finansmanı sağlamayı ve bunun 42 milyar dolarını uyum yatırımlarına ayırmayı hedefliyor. Ayrıca özel sektörden yıllık 65 milyar dolarlık ek kaynak mobilize edilmesi öngörülüyor.
Yüksek gelirli ülkeler için ise 2030 yılına kadar yıllık 50 milyar dolarlık iklim finansmanı ve bunun 7 milyar dolarının uyum yatırımlarına ayrılması hedefleniyor.
İklim finansmanında şeffaflık artırılıyor
MDB’ler, iklim finansmanı verilerinin daha erişilebilir ve karşılaştırılabilir hale getirilmesi amacıyla ortak dijital altyapı çalışmalarını da sürdürüyor.
Nisan 2026’da kullanıma sunulan MDB İklim Finansmanı Gösterge Paneli ile finansman verilerinin daha ayrıntılı biçimde incelenmesine imkan sağlanırken, ortak raporlamada kullanılan metodolojilerin de daha şeffaf hale getirilmesi amaçlanıyor.
Çok taraflı kalkınma bankalarının ortak raporlaması; Afrika Kalkınma Bankası, Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Avrupa Yatırım Bankası, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası ve Dünya Bankası Grubu dahil olmak üzere farklı kalkınma finansmanı kuruluşlarının verilerini bir araya getiriyor.
Bu sonuçlar, iklim finansmanının kalkınma bankalarının faaliyetlerinde giderek daha merkezi bir konuma geldiğini ve İslami finans kuruluşlarının da sürdürülebilirlik ve iklim odaklı yatırımların finansmanında daha fazla rol üstlendiğini ortaya koyuyor.
