DİYK, tasarruf finansman sistemi konusunda kararını yayınladı
Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), tasarruf finansman sistemiyle konut, iş yeri ve taşıt edinmenin belirli şartlar altında İslami açıdan caiz olduğuna hükmetti.
Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), tasarruf finansman sisteminin İslami açıdan uygunluğuna ilişkin değerlendirmesini içeren kararını 10.12.2025 tarihli metinle resmi internet sitesinde yayımladı.
Kararda, tasarruf finansman sistemi aracılığıyla konut, iş yeri veya taşıt edinmenin dinî hükmü ayrıntılı şekilde ele alındı.
Kurul kararında, tasarruf finansman sisteminin işleyişine dair kapsamlı bir çerçeve çizildi. Buna göre sistem; katılımcıların mülk edinmesini sağlamak amacıyla geliştirilen ve ortak tasarrufa dayalı bir finansman yöntemi olarak tanımlanıyor.
Katılımcılar, karşılıklı yardımlaşma esasına göre oluşturulan ortak bir fon havuzunda düzenli tasarruf yapıyor. Bu tasarruflar, sistem dâhilindeki katılımcıların konut, iş yeri veya taşıt edinmesinde kullanılıyor.
İki farklı uygulama modeli
DİYK kararında, tasarruf finansman sisteminin iki farklı yöntemle uygulandığına dikkat çekiliyor:
- Çekilişli (grup) sistem
- Çekilişsiz (bireysel) sistem
Her iki modelde de finansman, katılımcıların oluşturduğu ortak fon havuzundan sağlanıyor. Sisteme peşinatlı veya peşinatsız şekilde girilebiliyor; taksit tutarı ve ödeme süresi ise katılımcıların tercihlerine göre belirlenebiliyor.
Şirket satış yapmıyor, organizasyon hizmeti sunuyor
Kararda özellikle altı çizilen hususlardan biri de, tasarruf finansman şirketlerinin rolü oldu. Buna göre şirketler;
- Konut, iş yeri veya taşıt satışı yapmıyor
- Katılımcılara doğrudan mal veya hizmet sunmuyor
- Yalnızca tasarruf finansman faaliyetini ve fon havuzunun yönetimini üstleniyor
Katılımcılar, edinecekleri konut, iş yeri veya taşıtı kendi tercih ettikleri kişi ya da kuruluşlardan satın alabiliyor. Şirketler ise bu organizasyon ve yönetim hizmeti karşılığında organizasyon ücreti alıyor.
Fonlar ayrı hesaplarda tutuluyor
İlgili mevzuata da atıf yapılan kararda, tasarruf fon havuzlarının şirketin diğer hesaplarından ayrı tutulmasının zorunlu olduğu vurgulandı.
Fon havuzunda biriken tutarlar, şirket tarafından faizsiz yatırım araçlarında değerlendiriliyor.
Elde edilen getirinin;
- Bir kısmı şirkete aktarılırken
- Daha büyük bölümü ise fon havuzu bünyesinde oluşturulan ihtiyat fonuna yönlendiriliyor
Bu yapı, sistemin sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlıyor.
Din İşleri Yüksek Kurulu, tasarruf finansman sistemiyle mülk edinmenin belirli şartlar altında caiz olduğunu açıkça ifade etti. Kararda yer verilen şartlar şöyle sıralandı:
- Şirket, organizasyon ücreti dışında katılımcılardan başka herhangi bir ücret almamalı
- Katılımcıların, organizasyon ücreti haricinde fon havuzuna yatırdığı tutar ile teslimat döneminde aldığı tutar birbirine denk olmalı
- Şirket, katılımcılara finansmanı kendi özkaynaklarından değil, tasarruf fon havuzundaki birikimden sağlamalı
- Ancak katılımcıların cayma veya fesih yoluyla sistemden çıkması hâlinde, şirket gruptaki asgari sayıyı tamamlamak amacıyla katılımcı sıfatıyla sisteme dâhil olabiliyor
- Teslimat sonrası ödemelerde gecikme yaşanması hâlinde, katılımcılardan enflasyon farkı dışında herhangi bir fazlalık talep edilmemeli
Faizsiz finans ilkelerine vurgu
Karar metninde, sistemin faizsiz finans esaslarıyla uyumlu şekilde yürütülmesinin önemine de dikkat çekildi.
Özellikle fonların değerlendirilmesi, gecikme durumları ve alınacak ücretlerin niteliği konularında İslami ilkelere aykırı uygulamalardan kaçınılması gerektiği vurgulandı.
Sektör açısından yol gösterici karar
DİYK’nin yayımladığı bu karar, tasarruf finansman şirketleri ve sisteme katılmayı düşünen tüketiciler açısından önemli bir referans niteliği taşıyor.
Karar, hem mevcut uygulamaların dinî çerçevesini netleştiriyor hem de olası yanlış uygulamaların önüne geçilmesi için yol haritası sunuyor.
