Konut satışlarındaki düşüşe tasarruf finansman desteği
Yüksek konut kredisi faizleri ve azalan alım gücü konut piyasasını baskılarken, temmuz ayında toplam konut satışları yüzde 17 geriledi.
Buna karşılık ipotekli konut satışları yüzde 23,7 artarak 23 bin 888’e yükseldi. Uzmanlar, ipotekli satışlardaki artışta tasarruf finansman şirketlerinin etkisine dikkat çekerek, tasarruf finansmanının konut satışlarındaki düşüşü sınırladığını belirtiyor.
Konut satışları temmuzda yüzde 17 azaldı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan temmuz ayı konut satış istatistikleri, yüksek finansman maliyetlerinin konut piyasası üzerindeki etkisini ortaya koydu.
Türkiye genelinde konut satışları, temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17 azalarak 123 bin 603 oldu. Böylece konut satışlarında yılın ilk yedi ayında da gerileme kaydedildi.
Ocak-temmuz döneminde toplam konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,5 düşüş gösterdi.
Konut piyasasındaki daralma hem sıfır hem de ikinci el konutlarda görüldü.
İkinci el satışlarda düşüş daha belirgin
Temmuz ayında ilk el konut satışları, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,6 azalarak 42 bin 529 oldu. İkinci el konut satışları ise aynı dönemde yüzde 20,8 düşüşle 81 bin 74 olarak gerçekleşti.
Toplam satışlar içerisinde ilk el konutların payı yüzde 34,4, ikinci el konutların payı ise yüzde 65,6 oldu.
Ocak-temmuz döneminde de benzer bir tablo ortaya çıktı. İlk el konut satışları yüzde 0,8 azalarak 264 bin 16’ya, ikinci el konut satışları ise yüzde 7,5 düşüşle 559 bin 103’e geriledi.
İpotekli satışlar piyasadaki tek yükselen kalem oldu
Konut piyasasındaki genel düşüşe karşın ipotekli satışlarda dikkat çekici bir artış yaşandı.
Türkiye genelinde ipotekli konut satışları temmuz ayında yüzde 23,7 artarak 23 bin 888 oldu. Böylece toplam konut satışları içerisinde ipotekli satışların payı yüzde 19,3 seviyesine yükseldi.
Ocak-temmuz döneminde ise ipotekli konut satışları yüzde 30,9 artışla 166 bin 682 olarak gerçekleşti.
Bu artış, yüksek kredi faizlerine rağmen finansman yoluyla gerçekleştirilen konut alımlarının piyasadaki önemini koruduğunu gösterirken, uzmanlar ipotekli satışlardaki yükselişin önemli bir bölümünde tasarruf finansman şirketlerinin etkisine dikkat çekiyor.
“Tasarruf finansmanı konut satışlarının daha fazla düşmesini önlüyor”
Gayrimenkul Değerleme Uzmanı ve İstanbul Gayrimenkul Değerleme Kurucu Ortağı Ahmet Büyükduman, yüksek faiz oranlarının gayrimenkul piyasasını olumsuz etkilediğini belirtti.
Büyükduman, yalnızca konut satışlarında değil, arsa ve arazi satışlarında da ciddi gerilemeler yaşandığını ifade ederek, temmuz ayında ipotekli satışlarda görülen artışın kaynağına ilişkin değerlendirmesinde tasarruf finansman şirketlerine işaret etti.
Büyükduman, tasarruf finansman şirketlerinin konut satışlarının daha fazla gerilemesini önlediğini ve bu alandaki talebin önümüzdeki dönemde daha da hızlanabileceğini belirtti.
Uzman, ağustos ayında konut satışlarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15-17 daha düşük gerçekleşebileceğini, aylık satışların ise 120-125 bin bandında oluşabileceğini öngördü.
Yüksek faiz konut talebini baskılıyor
Konut piyasasındaki gerilemenin temel nedenlerinden biri olarak yüksek finansman maliyetleri öne çıkıyor.
Konut kredisi faizlerinde yıl içerisinde görülen düşüş eğilimi son dönemde tersine dönerken, yıllık ağırlıklı ortalama konut kredisi faizi yüzde 40’ın üzerine çıktı.
Mart ayında yüzde 2,49 seviyelerine kadar gerileyen aylık konut kredisi faiz oranlarının ise güncel olarak yüzde 2,88-5,00 aralığında bulunduğu belirtiliyor.
Finansman maliyetlerindeki yükseliş, özellikle kredi kullanarak konut almak isteyen tüketicilerin satın alma kararlarını ertelerken, tasarruf finansman modelinin kredi dışı bir finansman alternatifi olarak öne çıkmasına zemin hazırlıyor.
Konut fiyatları reel olarak gerilese de talep toparlanmadı
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Dernek Başkanı Hakan Şişik de konut fiyatlarının enflasyona göre düşük seviyelerde bulunmasına rağmen satışların henüz yeniden yükseliş eğilimine girmediğine dikkat çekti.
Şişik, piyasadaki sıkışmanın ve alım gücündeki gerilemenin konut talebini sınırladığını belirterek, enflasyon ve konut kredi faizlerinde belirgin bir düşüş yaşanmadan satışların hızlanmasının zor olduğunu ifade etti.
Tasarruf finansmanının konut piyasasındaki rolü güçleniyor
Temmuz verileri, konut piyasasında genel satışların gerilediği bir dönemde finansman kaynaklarına erişimin satışlar açısından belirleyici rolünü ortaya koydu.
Özellikle yüksek banka kredisi maliyetlerinin konut talebini sınırladığı mevcut ortamda, tasarruf finansman şirketleri tarafından sunulan faizsiz finansman modelleri, konut edinmek isteyen tüketiciler açısından alternatif bir kanal oluşturuyor.
İpotekli satışlarda görülen yüzde 23,7’lik artışın genel konut satışlarındaki yüzde 17’lik düşüşten ayrışması da bu finansman kanalının piyasadaki ağırlığının arttığına işaret ediyor.
Uzmanların değerlendirmeleri doğrultusunda, tasarruf finansman sektörünün konut piyasasındaki daralmayı sınırlayan unsurlardan biri olarak önümüzdeki dönemde daha fazla öne çıkması bekleniyor.
Yabancılara 2 bin 120 konut satıldı
Temmuz ayında yabancılara yapılan konut satışları ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,9 artarak 2 bin 120 oldu. Yabancılara yapılan satışların toplam konut satışları içerisindeki payı yüzde 1,7 olarak gerçekleşti.
Uyruklara göre en fazla konut satışı 394 adetle Rusya vatandaşlarına, 189 adetle İran vatandaşlarına ve 145 adetle Ukrayna vatandaşlarına yapıldı.
İş yeri satışlarında da gerileme görüldü
Konut piyasasının yanı sıra iş yeri satışlarında da genel olarak düşüş yaşandı. Temmuz ayında toplam iş yeri satışları, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,1 azalarak 16 bin 733 oldu.
İlk el iş yeri satışları yüzde 16,4 artarak 5 bin 777’ye yükselirken, ikinci el iş yeri satışları yüzde 12,2 azalarak 10 bin 956’ya geriledi.
İpotekli iş yeri satışları ise dikkat çekici biçimde yüzde 57,6 artarak 695 oldu. Diğer iş yeri satışları yüzde 5,7 düşüşle 16 bin 38 olarak kayıtlara geçti.
