2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda Faizsiz Finans

2020 yılını kapsayan Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda faizsiz finansa ilişkin hedeflere yer verildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığınca hazırlanan ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanan programda, dünya ekonomisindeki gelişmelere ve temel göstergelere yer verildi.

Programda, Türkiye ekonomisi, büyüme, istihdam ve yatırımlar konusunda 2020 yılı hedefleri sıralandı.

“Katılım Finans’a özel başlık”

Hazırlanan planda “Katılım Finans” adıyla bir başlık bulunuyor;

Katılım Finans

Haziran 2019 itibarıyla Türk bankacılık sektöründe üçü kamu, üçü özel sermayeli olmak üzere altı katılım bankası faaliyet göstermektedir. Katılım bankalarının aktif büyüklüğü Haziran 2019 itibarıyla bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 28,7 artarak 239,2 milyar TL’ye ulaşmıştır. Katılım bankacılığı aktiflerinin toplam bankacılık sektörü içerisindeki payı bu dönemde yüzde 5,1’den yüzde 5,7’ye yükselmiştir.

Katılım bankacılığı aktiflerinin en büyük kısmını oluşturan krediler Haziran 2019 itibarıyla bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 11,8 artarak 111,1 milyar TL’den 124,2 milyar TL’ye yükselmiştir.

Haziran 2019 itibarıyla 64 milyar TL’si TP, 108,7 milyar TL’si YP olmak üzere katılım fonları toplam tutarı 172,7 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bu dönemde katılım fonları toplamı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 39,6 büyümüştür. Söz konusu katılım fonlarının krediye dönüşüm oranı Haziran 2019 itibarıyla yüzde 71,9 olarak gerçekleşmiştir.

Banka kârlılığı açısından değerlendirildiğinde katılım bankalarının dönem net kârı Haziran 2018’de 1,15 milyar TL tutarında iken Haziran 2019 itibarıyla bu tutar 1,25 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde katılım bankalarının yılbaşından itibaren birikimli özkaynak kârlılığı yüzde 8,43’ten yüzde 7,04’e, aktif kârlılığı ise yüzde 0,68’den yüzde 0,55’e gerilemiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yurt içinde ve yurt dışında katılım finans sektörü için önemli bir likidite kaynağı olan kira sertifikası ihraçları 2012 yılından bu yana gerçekleştirilmeye devam etmektedir. 2019 yılının ilk altı ayında yurt içinde çeşitli vade ve kira oranlarında TL cinsi toplam 3,1 milyar TL tutarında ihraç gerçekleştirilmiştir. Aynı dönemde yurt içinde döviz cinsi toplam 1,8 milyar avro tutarında kira sertifikası ihraç edilmiştir. Ayrıca altına dayalı kira sertifikası ihraçları kapsamında bu dönemde 32,7 ton altın karşılığında ihraç gerçekleştirilmiştir.

Katılım finans sektörü içerisinde yeni gelişmekte olan katılım sigortacılığında Haziran 2019 itibarıyla pencere usulüyle faaliyet gösterenler de dâhil olmak üzere 5’i hayat, 9’u hayat dışı işlem yapan sigorta şirketi faaliyet göstermektedir. Aynı dönem itibarıyla Türkiye’de faaliyet gösteren katılım reasürans şirketi bulunmamaktadır.

– İşte 2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda “Faizsiz Finans” ile ilgili hedefler;

Politika/Tedbir YürütülecekSorumlu/İşbirliği Yapılacak Kuruluşlar Faaliyetler ve Projeler
Tedbir 252.4. Faizsiz finans sistemine ilişkin ürün ve hizmet çeşitliliğini artırmaya yönelik düzenlemeler yapılacaktır. Hazine ve Maliye Bakanlığı (S), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, BDDK, SPK, Borsa İstanbul, TCMB, Türkiye Katılım Bankaları Birliği 1. Kurumsal faizsiz borç uygulamalarının kurulması teşvik edilecektir.
2. Faizsiz finans alanında en iyi uygulama örneği olan sukuk ihracı yapılacaktır.
3. Tarım arazileri gelirlerine yönelik Altyapı GYO kurulacaktır.
4. İhracat finansmanı için ortak standart bir ürün oluşturulacaktır.
5. Faizsiz finans prensiplerine uygunluk adına derecelendirme kuruluşu oluşturulacaktır.
6. Faizsiz finans prensiplerine uygun pay tabanlı kitlesel fonlama platformu kurulacaktır.
Tedbir 252.5. Emtia murabahası işlemlerinin yurt içinde gerçekleştirilebilmesi için kira sertifikasına, elektronik ürün senedine veya hisse senedi portföyüne dayalı platformların oluşturulması sağlanacaktır. Hazine ve Maliye Bakanlığı (S), BDDK, Türkiye Ürün İhtisas Borsası, Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank, Toprak Mahsulleri Ofisi, Borsa İstanbul, Türkiye Katılım Bankaları Birliği, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri 1. Kurulması öngörülen piyasanın/platformun işleyişine ilişkin iş akış süreçleri ve standartlar belirlenecektir.
Tedbir 252.8. Faizsiz finans denetim standartları oluşturulacaktır. Hazine ve Maliye Bakanlığı (S), Kamu Gözetimi Kurumu 1. Faizsiz finans kuruluşlarına ilişkin altı denetim standardı mevzuatımıza kazandırılacaktır.
Tedbir 252.9. Faizsiz finansa ilişkin araç ve kurumların terminolojisinin standardizasyonu sağlanacaktır. Hazine ve Maliye Bakanlığı (S), BDDK, SPK, Türkiye Katılım Bankaları Birliği 1. Kurumlar arası terminoloji birliğini sağlamak üzere Türkiye Katılım Bankaları Birliği tarafından yayınlanan Terimler Sözlüğü yeni araçları da içerecek şekilde geliştirilecektir.
2. SPK tarafından Kira Sertifikaları Tebliğinde değişiklik yapılarak sukuk terimi düzenleme kapsamına alınacaktır.
Tedbir 252.10. Faizsiz finans kurumsal yönetişim sistemi tesis edilecek ve uluslararası uygulamalarla uyumlaştırılacaktır.Hazine ve Maliye Bakanlığı (S), BDDK 1. 14/09/2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Faizsiz Bankacılık İlke ve Standartlarına Uyuma İlişkin Tebliğ çerçevesinde katılım bankalarının yönetişim sistemi kurması sağlanacaktır.
Tedbir 252.11. Katılım sigortacılığını teşvik edici mahiyette mevzuat ve kurumsal yapı geliştirilecek ve her tür risk grubuna hitap eder şekilde yaygınlaştırılacaktır. Hazine ve Maliye Bakanlığı (S), TSB 1. Katılım Sigortacılığı Genel Görünüm ve Durum Tespit Raporu hazırlanarak katılım sigortacılığına ilişkin iyileştirme alanları tespit edilecektir.
2. Katılım sigortacılığı faaliyetlerinin faizsiz finans prensipleriyle uyumlu olacak şekilde gelişimini teminen katılım sigortacılığı mevzuatında değişiklik çalışması yapılacaktır.
3. Etkin denetim ve gözetimi sağlamak amacıyla Katılım Sigortacılığı Denetim ve Gözetim Rehberi hazırlanacaktır.
Tedbir 252.12. Ülke kaynaklarının yurt dışına akışının önüne geçilmesi için katılım reasürans fonu kurulacaktır. Hazine ve Maliye Bakanlığı (S), TSB, Türk Reasürans Anonim Şirketi 1. Türk Reasürans Anonim Şirketinin katılım reasürans hizmeti vermesi sağlanacaktır.
Tedbir 232.1. Ülkemizin ev sahipliği yaptığı İslam Ülkeleri Standartlar ve Metroloji Enstitüsünün daha etkin çalışabilmesi için gerekli destek sağlanacaktır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (S), Dışişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, TSE, Diyanet İşleri Başkanlığı, Helal Akreditasyon Kurumu, Türk Akreditasyon Kurumu, TÜBİTAK, İSEDAK Koordinasyon Ofisi (İKO) 1. İİT üyesi olan, ancak henüz SMIIC üyesi olmayan devletler ikili, bölgesel ve çok taraflı platformlarda SMIIC üyeliğine davet edilecek, SMIIC’in DTÖ TTE Komitesinde gözlemci statüsü alması için DTÖ üyesi devletler nezdinde girişimler sürdürülecektir.
2. SMIIC bünyesindeki teknik komitelerde HAK ve TSE’nin etkin bir şekilde yer almasının sağlanması ve SMIIC standartlarının sayısı ve niteliğinin artırılması için diplomatik temaslarda bulunulacaktır.
3. SMIIC standartlarının tüketici nezdindeki olumlu algısının artırılmasına yönelik ilgili ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar ile işbirliği içerisinde tanıtım faaliyetleri düzenlenecektir.
4. Kırmızı ve kanatlı eti özelinde kamu alımlarında ve ithalatta SMIIC belgelendirme yaklaşımı çerçevesinde helal belgelendirme şartının teknik şartnamelerde yer alması sağlanacaktır.
Tedbir 232.2. Helal Akreditasyon Kurumunun kurumsal kapasitesi güçlendirilecek ve faaliyet hacmi ve çeşidi artırılacaktır.Ticaret Bakanlığı (S), Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Helal Akreditasyon Kurumu, Diyanet İşleri Başkanlığı, TSE, TÜRKAK, Mesleki Yeterlilik Kurumu 1. Uygulama dokümanı hazırlanarak HAK Yönetim Kurulu onayı ile geçerlilik sağlanacaktır.
2. İki adet uygulama Tebliği Resmi Gazete’de yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına sevk edilecektir.
3. Eğitim almamış personelin, eğitim programlarının tamamlatılması sağlanacaktır.
4. TÜRKAK ile irtibata geçilerek gereken idari işlemler netleştirilecektir.
5. 2019 yılı son çeyreğinde 1 adet, 2020 Yılı sonuna kadar ise SMIIC bünyesinde 4 toplantıya kadar katılım sağlanacaktır.
Tedbir 232.3. Helal ürünler alanında ihracat yapan firmalara yönelik destek mekanizmaları geliştirilecektir.Ticaret Bakanlığı (S), Helal Akreditasyon Kurumu 1. 2014/8 sayılı Tebliğin akreditasyon şartı nedeniyle HAK’ın akreditasyon faaliyetlerine başlamasına yönelik altyapı oluşturulacaktır.
Tedbir 242.3. Finansal istikrarın gözetilmesine yönelik rezerv artırıcı uygulama ve araçlar güçlendirilecek ve çeşitlendirilecektir. TCMB (S), Türkiye Katılım Bankaları Birliği 1. İhracat reeskont kredisi uygulamasında kredi unsurları ve kredi kullandırılan firmalar/sektörler, para politikası ilkeleri ile rezerv artırma amacı doğrultusunda piyasa koşullarında artırılabilecektir.
2. Katılım bankalarının sisteme dâhil olmasına ilişkin mevzuat hazırlama çalışmaları Türkiye Katılım Bankaları Birliği ile birlikte sürdürülecektir.
Tedbir 313.9. Ulusal ve özellikle uluslararası helal uygunluk değerlendirme kuruluşları akredite edilecektir. Ticaret Bakanlığı (S), Helal Akreditasyon Kurumu 1. Bilişim donanımı ve KYS yazılımının şartnameleri nihayetlendirilecek ve temin edilen bütçeye istinaden alımlar yapılacak, söz konusu yazılım ve donanımın sürdürülebilirliğini teminen gerekli iş ve işlemlere başlanacaktır.
2. Uluslararası Helal Expo ve konferans niteliğindeki etkinliklere katılım sağlanarak tanıtım gerçekleştirilecektir.
Tedbir 313.10. Helal akreditasyon alanında uluslararası mümasil akreditasyon kuruluşlarıyla işbirliği imkânlarına ilişkin protokol, mutabakat zaptı dâhil ikili veya çok taraflı anlaşmalar yapılacaktır. Ticaret Bakanlığı (S), Helal Akreditasyon Kurumu 1. Ülkelerin ulusal akreditasyon ve/veya belgelendirme kuruluşları ile çeşitli düzeylerde (Protokol, Çerçeve Anlaşma, Karşılıklı Tanıma vb.) anlaşmalar gerçekleştirilecektir.
2. Diğer ülkelerin muadil kuruluşları ile görüşmeler gerçekleştirmek üzere çeşitli ziyaret programları düzenlenecektir.
3. İSEDAK kapsamında ziyaret, konferans ve eğitim faaliyeti gerçekleştirilecektir.
Tedbir 826.1. İSEDAK sekretaryasının kurumsal kapasitesi güçlendirilecektir. Strateji ve Bütçe Başkanlığı (S), Dışişleri Bakanlığı 1. İSEDAK Sekretaryasının insan kaynağı kapasitesi artırılacaktır. 2. Beşeri kapasitenin güçlendirilmesi için mevcut personelin eğitim, staj vb. imkânlardan daha fazla faydalandırılması için çalışmalar yürütülecektir.
Tedbir 826.2. İSEDAK Milli Koordinasyon Komitesi aracılığıyla İslam ülkeleri ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi bağlamında ulusal eşgüdümün tesisi için ilgili kamu kurumlarının aktif bir biçimde yönlendirilmesi sağlanacaktır. Strateji ve Bütçe Başkanlığı (S), İSEDAK Milli Koordinasyon Komitesine üye Bakanlıklar ve İlgili Kamu Kurum ve Kuruluşları 1. Milli Koordinasyon Komitesinde alınan kararların uygulanması sağlanacaktır.
Tedbir 826.4. İSEDAK Stratejisi kapsamındaki çalışma grubu faaliyetleri, İSEDAK proje finansmanı ve diğer mekanizmalar kapsamında üye ülkelerin kapasite geliştirme projelerine teknik ve mali destekler sürdürülecektir. Strateji ve Bütçe Başkanlığı (S), İlgili Kamu Kurum ve Kuruluşları 1. İSEDAK Çalışma Grubu toplantılarının düzenlenmesine devam edilecektir. 2. Çalışma gruplarında ülkemizin tecrübesinin aktarılmasına yönelik ilgili kurum ve kuruluşlarla etkin bir koordinasyon sağlanacaktır. 3. İSEDAK proje finansmanı mekanizması kapsamında uygun görülen projeler desteklenecektir.
Tedbir 827.2. İslam ülkeleri ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi kapsamında ülkemizin öncülük yaptığı İSEDAK Altın Borsası ile İSEDAK Gayrimenkul Borsası projeleri hayata geçirilecektir. Hazine ve Maliye Bakanlığı (S), Dışişleri Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı, SPK, Borsa İstanbul, İlgili Kamu Kurum ve Kuruluşları 1. İSEDAK Gayrimenkul Borsasına ilişkin teknik çalışmalar tamamlanacaktır. 2. İSEDAK Altın Borsasına ilişkin teknik çalışmalar tamamlanacaktır.
Tedbir 828.2. Gelişmekte Olan 8 Ülke (D-8) Tercihli Ticaret Anlaşmasının tüm taraf ülkelerce uygulanmaya başlanması için girişimlere devam edilecektir. İİT Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC) ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) Ticaret Anlaşması gibi bölgesel ticaret anlaşmalarına işlerlik kazandırmak üzere üye ülkeler nezdinde gerekli girişimlerde bulunulacak ve söz konusu anlaşmaların ülkemizde uygulama zemininin oluşturulması sağlanacaktır. Ticaret Bakanlığı (S), Dışişleri Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı, TOBB, İlgili Kamu Kurum ve Kuruluşları 1. TPS-OIC’in ülkemizde uygulanmasına ilişkin uygulamaya dönük gerekli hazırlıklar tamamlanacak ve anlaşmaya taraf olan ülke sayısının artırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülecektir.

– 2020 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nın tamammına ulaşmak için tıklayın;

http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/11/2020_Yili_Cumhurbaskanligi_Yillik_Programi.pdf

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir